Jak wybrać dobre zajęcia rozwijające mózg
Poświęć kilka minut na przeczytanie poradnika – unikniesz straty czasu i pieniędzy z powodu złych wyborów. - A zyskać możesz więcej niż teraz sądzisz... . :-)
Niezwykle ważne dla dobrego wyboru zajęć jest rozróżnienie między sprawnościami i umiejętnościami poznawczymi.
Dla naszych potrzeb, krótko, opiszmy te dwie kategorie:
1. Sprawności poznawcze to nasza zdolność do prostego przetwarzania informacji: to uwaga, percepcja, pamięć, wyobraźnia, w pewnym stopniu sprawność myślenia.
Co daje ich doskonalenie?
Doraźną (i przemijającą) sprawność prostego myślenia, spostrzegania, pamięci krótkotrwałej i prospektywnej, uwagi mimowolnej i w pewnym stopniu dowolnej itd. – jaśniej: tych prostych procesów umysłowych, których sprawność, w sposób naturalny, rośnie do wieku 18 – 25 lat, a potem stopniowo maleje.
Kto szczególnie powinien pracować nad ich rozwojem?
Przede wszystkim:
- dzieci i młodsza młodzież - by rozbudować bazę do rozwijania swoich sprawności intelektualnych
i w konsekwencji szybciej i efektywniej się uczyć, - rekonwalescenci po dłuższych i cięższych chorobach – by szybciej powrócić do formy,
- osoby starsze (zwykle już z grupy +60) – by zachować komfort codziennego funkcjonowania i relacji z innymi.
2. Umiejętności poznawcze to praktyczna zdolność wykonywania złożonych operacji intelektualnych i praktyczna biegłość w posługiwaniu się narzędziami pracy umysłowej.
Co daje ich efektywne opanowanie?
Trwałe funkcjonowanie na dużo wyższym poziomie skuteczności intelektualnej i komfortu niż bez ich posiadania. Więcej o tym, co znaczy "efektywne opanowanie" przeczytasz: tutaj»
Komu są szczególnie potrzebne umiejętności poznawcze?
Przydatne są zwłaszcza:
- osobom młodym – znakomicie przyspieszają i ułatwiają rozwój umysłowy i efektywność w niemal wszystkich sferach aktywności,
- osobom uczącym się (edukacja formalna oraz rozwój osobisty) – daje narzędzia zwielokrotniające tempo i efektywność nauki,
a w konsekwencji, łatwość zdobywania i operowania wiedzą, - osobom realizującym ambitniejsze zadania zawodowe – daje narzędzia znakomicie podnoszące efektywność osobistą.
Musisz ocenić, co jest Ci potrzebne; bardziej sprawności czy bardziej umiejętności poznawcze - czyli jakich efektów oczekujesz.
Wówczas możesz dobrze wybrać trening, dzięki któremu uzyskasz to, czego potrzebujesz!
Warto przy tym pamiętać, że orientując się na trening sprawnościowy nie będziesz mieć wartościowego treningu umiejętności - jeśli ktoś twierdzi, że jest inaczej, to czytaj dalej (zwłaszcza to, co na końcu).
Wybierając jednak trening umiejętności, będziesz również ćwiczyć swoją sprawność - z natury takich zajęć (niezależnie od zawartości w nich ćwiczeń zorientowanych na sprawności).
Dalsze ważne sprawy:
Czas trwania zajęć rozwijających sprawności i umiejętności poznawcze
Jeśli zależy Ci na względnie trwałych efektach, to konieczny jest co najmniej kilkutygodniowy trening (krótkie zajęcia – krótki i słaby efekt).
Konieczność dłuższego treningu wynika ze specyfiki kształconych umiejętności oraz zasad funkcjonowania naszych umysłów i osobowości. Niestety, nie ma tu drogi na skróty. :-(
Szerzej wyjaśniam to tutaj»
Cena zajęć rozwijających sprawności i umiejętności poznawcze
Cena zwykle skorelowana jest z jakością – w typowych, komercyjnych zajęciach.
Zastrzegam, że "zwykle", ponieważ – jak wszędzie w warunkach rynkowych – kwitnie wszechwładny marketing i związane z tym manipulacje – również ceną.
Dość łatwo nabrać się na takie zabiegi. Można je rozpoznać dzięki uważnej i wnikliwej ocenie ilości (lub braku) i jakości twardych faktów (konkretów) zawartych w ofercie.
Inaczej kształtowane są ceny w tzw. szkoleniach biznesowych – krótkie, kilkudniowe zajęcia z tej dziedziny sprzedawane są po cenach nawet kilkanaście razy przekraczających ich wartość. Cóż, skoro jest klient gotowy wydać sporą sumę, to zawsze znajdzie się ktoś, kto te pieniądze weźmie.
Gdzie ćwiczyć sprawności poznawcze?
W Polsce nie ma stacjonarnych treningów tego typu – nie ma takiego, szerszego zapotrzebowania.
Najprościej i najwygodniej ćwiczyć w profesjonalnych serwisach typu Lumosity (www.lumosity.com).
Do treningu służą zestawy zadań/gier fleszowych (odbywających się w okienku na stronie www). "Gra" sama dostosowuje się do poziomu użytkownika. Jeśli uczestnik gry jest ambitny, to system stawia mu trudniejsze zadania i w konsekwencji jest szansa na rozwój doskonalonej sprawności. Wzmocnieniu motywacji służą różne gadżety, jak np. "wirtualny trener", czyli automatyczne, animowane podpowiedzi i komentarze.
Oczywiście, warunkiem koniecznym pożytku z takich ćwiczeń jest, by taka "gra" była profesjonalna od strony realizacji procesu kształcenia odpowiednich sprawności.
Trening z lumosity.com można spokojnie polecić – mimo, że styl samego serwisu ukierunkowany jest raczej na amerykańskiego odbiorcę.
Dotychczas nie udało mi się znaleźć wartościowego treningu w tym zakresie na płytkach cd/dvd. Mimo atrakcyjnej, niekiedy, formy trudno wśród takich propozycji o profesjonalny trening. Najczęściej od razu widać, że tworzą te pogramy fachowcy, ale, niestety, nie od doskonalenia sprawności poznawczych.
Podobny problem dotyczy polskich naśladowców Lumosity.
U nas, na www.superumysl.pl, nie ma jeszcze osobnego, pełnego treningu sprawnościowego mimo, że od ponad roku taka nazwa figuruje w spisie kursów. Szeroka grupa ćwiczeń klasycznego treningu sprawnościowego jest w naszych treningach umiejętności poznawczych.
Gdzie ćwiczyć umiejętności poznawcze?
Tutaj wartościowych możliwości jest wiele. Nie oznacza to jednak łatwego wyboru.
Oczywiście, nie można nawet marzyć o merytorycznie ukierunkowanej standaryzacji w tej sferze, skoro nawet w powszechnej edukacji dopiero od niedawna wprowadza się bardziej precyzyjnie standardy wymagań edukacyjnych.
Dlatego, największe prawdopodobieństwo sukcesu będziesz mieć nie w konkretnej firmie, ale z profesjonalnym trenerem.
Profesjonalny trener to osoba z osobistym doświadczeniem w pracy z nowoczesnymi technikami poznawczymi co najmniej 5 – 6 letnim, wieloma osiągnięciami uczniów, posiadający umiejętności pedagogiczne oraz psychologiczne i działający z pasją.
Niekoniecznie będzie to osoba ciekawie opowiadająca czy potrafiąca Cię zainteresować – umiejętnościami marketingowymi, współcześnie, wiele osób potrafi posługiwać się zadziwiająco skutecznie.
Tak więc, wbrew dość powszechnej opinii, nie do końca jest prawdą, że dobrze uczyć może każdy... . ;-)
Zajęcia stacjonarne
Zajęcia stacjonarne najlepsze są dla dzieci, młodszej młodzieży oraz osób mało samodzielnych, zewnątrzsterownych.
Trener jest blisko; wyjaśni wszystko od razu, zmotywuje i dopilnuje. Inne niż szkoła i dom miejsce zajęć może sprzyjać pełniejszej koncentracji na treningu.
Dobrych trenerów uczących na zajęciach stacjonarnych najłatwiej znaleźć w dużych i dłużej działających szkołach np. u Tubajów, w CTW lub w SPW.
Zajęcia przez Internet
Dla osób samodzielnych, dojrzałych emocjonalnie, posiadających ugruntowane umiejętności szkolne, a zwłaszcza bardzo zajętych, dobrym rozwiązaniem jest trening przez Internet.
Jednak w takich zajęciach konieczny jest szeroki udział trenera – żywego nie "wirtualnego".
Umiejętności intelektualne są trudne w skutecznym wdrożeniu – nie da się ich wykształcić wyłącznie z użyciem fleszowego okienka. Po prostu: spektrum, złożoność i specyfika kształcenia tych niełatwych umiejętności nie jest możliwa (komercyjnie opłacalna) do ujęcia w formie automatycznych podpowiedzi.
Jeśli trening umiejętności umysłowych przez Internet, to gdzie?
Znam przysłowie Każda pliszka swój ogon chwali, ale nie sposób pominąć faktów: w polskim Internecie ciągle nie ma serwisu z porównywalnymi treningami i dodatkowo, odbywającymi się z tak szerokim, wszechstronnym udziałem trenera z podobnym doświadczeniem i osiągnięciami, jak na www.superumysl.pl.
W efekcie, jak napisał jeden z naszych klientów:
"stosunek jakości do ceny jest zdecydowanie najlepszy".
I tak pozostanie. :-)
Trzy ważne uwagi na koniec:
- Łatwo z powyższego wyciągnąć wniosek, że dobrym pomysłem jest poprzedzenie treningu umiejętności pewnym okresem treningu sprawnościowego.
To bardzo dobra opcja, zwłaszcza dla osób nie będących w rytmie intensywnego wysiłku intelektualnego (nie uczący się intensywnie, wyłącznie pracujący wykonujący niebyt wymagające zadania, osoby z grup wymienionych wyżej).
Dobry trening sprawnościowy pozwala zbudować formę, w której korzyści i postęp w treningu umiejętności będzie optymalny i największy. - Podobnie, przed treningiem trudnych umiejętności poznawczych, np. szybkiego czytania, dobrze jest dłużej poćwiczyć w treningu sprawnościowym lub/i treningu umiejętności. Odnosi się to szczególnie do osób w wieku +30, którym, zwykle, nieco trudniej opanować te umiejętności.
- Nieporozumieniem są kursy/zajęcia typu wszystko w jednym: pamięć, notowanie, szybkie czytanie itd., itp. - wszystko w ciągu jednego, kilku dni.
Ma to, oczywiście, walor informacyjny, ale nie przynosi żadnego istotnego pożytku uczestnikom takich zajęć.
Nauczyciel jest w stanie wiele tutaj pokazać, nawet przećwiczyć. Jednak to stanowczo za mało, by absolwent takich zajęć miał szanse, z pożytkiem dla siebie, stosować samodzielnie "poznane" techniki. Po takim kursie brak mu doświadczenia i umiejętności użycia tych technik - w często złożonych zastosowaniach codziennych - oraz sprawności, którą trzeba wyćwiczyć (nie mówiąc o nawykach). A oczekiwania są rozbudzone!
W efekcie, tacy absolwenci stwierdzają, że techniki są przereklamowane i praktycznie nieużyteczne.
Zwykle, nie podejmują już wysiłku, by używać narzędzi pracy umysłowej. Szkoda, przecież nawet małpy używają prostych narzędzi... . ;-)